We współpracy z Miejskim Ośrodkiem Kultury w Gnieźnie serdecznie zapraszamy na wystawę poświęconą królowi czeskiemu i polskiemu Wacławowi II, powstałą w ramach jubileuszu 1000-lecia pierwszych koronacji w Polsce, którą obchodziliśmy w 2025 r. Miniony rok był również rocznicą 725-lecia ostatniej koronacji królewskiej w Gnieźnie - królem Polski zostal wówczas właśnie Wacław II.
Wystawa „Wacław II, król czeski i polski” w Galerii Miejskiego Ośrodka Kultury w Gnieźnie poświęcona jest ostatniemu koronowanemu w Gnieźnie władcy z rodu Przemyślidów.
W sierpniu 1300 r. odbyła się ostatnia koronacja w gnieźnieńskiej archikatedrze. Wszyscy kolejni polscy władcy przyjmowali koronę w Krakowie lub w Warszawie. Kiedy jednak arcybiskup Jakub Świnka koronował dwudziestodziewięcio letniego Wacława, polskie ziemie pogrążone były w chaosie rozbicia dzielnicowego. Ich zjednoczenie było niezbędne, aby wzmocnić Polskę na arenie międzynarodowej. Impuls przyszedł z południa w osobie wstępującego na tron polski Wacława II. Król czeski i polski, władca i zwierzchnik wielu ziem w centrum starego kontynentu był człowiekiem wielu przeciwieństw. Syn walecznego Przemysła Ottokara II i pasierb sprytnego Zawiszy z Falkenštejnu wątłe zdrowie rekompensował silną wolą. Wychowywany na wygnaniu i nieprzygotowany do rządów, przejął stery dwóch państw w kryzysie i uczynił je potężnymi. Nie potrafiąc pisać, tworzył wiersze i wiódł dysputy. Podporządkowywał sobie kolejne terytoria sprytem i dyplomacją. Reformował podległe sobie kraje, czyniąc z nich nowoczesne organizmy państwowe. Ujednolicał prawo, wprowadził do obiegu jedną z najistotniejszych walut późnego średniowiecza – grosz praski. Wspierał kościół, ale nigdy bez zysku dla ludzi. Kiedy zmarł, całe narody pogrążyły się w głębokiej żałobie.
Na ekspozycję w Galerii Miejskiego Ośrodka Kultury składają się plansze z informacjami historycznymi, średniowieczną ikonografią oraz eksponatami z Czeskiego Muzeum Srebra w Kutnej Horze oraz Miejskiego Muzea i Biblioteki w Čáslavie.
Wystawie towarzyszy limitowana emisja medalu pamiątkowego z wizerunkiem pieczęci Wacława II, wybita przez Mennicę Polską. Medal zaprojektowała polska artystka medalierka Anna Wątróbska-Wdowiarska. Projekt ten kontynuuje cykl medali pamiątkowych z lat 80. XX w., poświęconych władcom koronowanym w Gnieźnie, zainicjowany przez Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.
Wernisaż czw. 29 stycznia 2026 r.
17:00 – wykład dr. hab. Marzeny Matli, prof. UAM „Wacław II – król Polski” (poświęcony okolicznościom objęcia tronu oraz znaczeniu panowania Wacława II)
18:00 – wernisaż wystawy w Galerii MOK
Podczas wernisażu promocja limitowanej edycji medalu pamiątkowego z wizerunkiem Wacława II
Godzinny otwarcia:
wt - śr. 10:00 - 16:00 czw. - pt. 10:00 - 18:00 ostatnia niedziela miesiąca 10:00 - 15:00
Organizatorzy: Miejski Ośrodek Kultury w Gnieźnie, Czeskie Centrum Warszawa, České muzeum stříbra Kuratorzy wystawy: Josef Kremla, Kateřina Vavrušková Aranżacja wystawy: Josef Kremla, Eva Altová, Sylvie Řezáčová Przekład polski: Wojciech Marzec Przekład fragmentów Kroniki Zbrasławskiej: dr hab. Marcin Rafał Pauk, prof. UW Konsultacja merytoryczna i redakcja polskich tekstów wystawy: dr hab. Leszek Wetesko, prof. UAM Koordynacja ze strony Czeskiego Centrum Warszawa: Petr Vlček, Edyta Bojanowska
Patronat honorowy wystawy: Ambasador Republiki Czeskiej w Polsce J.E. Břetislav Dančák Prezydent Miasta Gniezna Michał Powałowski Radny ds. kultury, ochrony zabytków i turystyki Regionu Środkowo-Czeskiego Václav Švenda
Partnerzy: Středočeský kraj, Alpine Pro Polska, Městské muzeum a knihovna Čáslav
