W ramach polskiej trasy koncertowej Morawska Filharmonia w Ołomuńcu wystąpi w Krakowie w piątek 20 września 2024r. w Szczecinie.
BILETY
Program:
K. Szymanowski: Uwertura koncertowa E-dur A. Dvořák: Koncert na fortepian i orkiestrę g-moll B. Martinů: Symfonia nr 1
Dwa utwory orkiestrowe, poza wspólnym mianownikiem narodowości kompozytorów, kryją również ciekawe historie ich zmagania się z muzyką, jej formą i natchnieniem. Zarówno Dvořák, jak i Martinů musieli spędzić wiele godzin nad partyturami, targani wieloma wątpliwościami i sprzecznymi emocjami. Nawet geniusze napotykają czasem węzły gordyjskie.
Koncert na fortepian i orkiestrę g-moll op. 33 to jedyny koncert fortepianowy czeskiego kompozytora Antonína Dvořáka. Widzę, że nie potrafię napisać koncertu dla wirtuoza, muszę więc myśleć o innych rzeczach – ta wypowiedź uzasadnia wiele poprawek, skreśleń, cięć i uzupełnień dokonanych na rękopisie partii fortepianu. W efekcie powstał utwór zaskakujący, w którym partia solowa spleciona jest z partią orkiestry, a nie – jak to zawsze bywa – jest jej przeciwstawiona. Mimo to jest ona szalenie trudna do zagrania – określano ją jako „niegrywalną” lub „napisaną na dwie prawe ręce”. Od czasu premiery w 1878 roku powstały różne rewizje i wersje, mające ułatwić solistom przygotowanie i wykonanie utworu, który z czasem spotkał się z entuzjazmem publiczności na całym świecie.
Bohuslav Martinů przez dziesięciolecia wzbraniał się przez napisaniem symfonii. W Europie uważano ją za gatunek przestarzały. Dopiero po emigracji do USA w 1941 roku kompozytor uznał, że jeśli chce stanąć na muzycznym podium, musi stworzyć repertuar dla wielkich amerykańskich orkiestr, dla których wykonywanie symfonii było chlebem powszednim. Niedługo później nadeszło zamówienie od Bostońskiej Orkiestry Symfonicznej, specjalizującej się w muzyce najnowszej. Pierwsza część nowej symfonii powstała na Jamajce, druga i trzecia – w stanie Vermont, a ostatnia – w Massachusetts. Dzieło wzywa do wzniosłych myśli – napisał Martinů w książce programowej do prawykonania. Bez wątpienia oba utwory przyniosły ich wiele, zarówno kompozytorom, jak i wykonawcom.
ZSOLT HAMAR - GŁÓWNY DYRYGENT MFO
Urodził się w roku 1968 w Budapeszcie. Już we wczesnym dzieciństwie rozpoczął naukę gry na fortepianie. W konserwatorium Béli Bartóka opanował podstawy kompozycji muzycznej. W Akademii Muzycznej Ferenca Liszta studiował kompozycję u Emila Petrovicsa oraz dyrygenturę pod kierunkiem Ervina Lukásca oraz Tomása Gála. W kolejnych latach wygrywał liczne konkursy dyrygenckie, między innymi 8. Międzynarodowy Konkurs Węgierskiej Telewizji. W roku 1996 otrzymał drugą nagrodę w konkursie Europejskiej Unii Nadawców (EBU) a w roku 1999 zwyciężył w konkursie Antonio Pedrotti International w Trydencie.
Z polecenia głównego dyrygenta Zoltána Kocsisa w 1997 roku został pierwszym stałym dyrygentem Węgierskiej Narodowej Orkiestry Filharmonicznej. W latach 2000-2009 był głównym dyrygentem i dyrektorem artystycznym Orkiestry Filharmonii Panońskiej w Peczu (Europejskiej Stolicy Kultury 2010), a w latach 2002-2007 był pierwszym stałym dyrygentem gościnnym Orchestra di Padova e del Veneto. W 2007 roku zadebiutował w Operze w Zurychu, a w latach 2012-2016 pełnił funkcję generalnego dyrektora muzycznego Heskiego Teatru Państwowego w Wiesbaden.
Zsolt Hamar współpracował z wieloma ważnymi węgierskimi i międzynarodowymi orkiestrami, takimi jak Niemiecka Orkiestra Symfoniczna w Berlinie, Orkiestra Mozarteum w Salzburgu, Orkiestra Brucknera w Linzu, Rosyjska Narodowa Orkiestra Filharmoniczna i Japońska Orkiestra Filharmoniczna. Jest również regularnym gościem krajowych teatrów operowych, takich jak Opera we Frankfurcie, Opera w Göteborgu, Teatro Nacional de São Carlos w Lizbonie i Teatro Lirico w Cagliari.
Od 2009 roku jest stałym gościnnym profesorem dyrygentury w Akademii Muzycznej Ferenca Liszta w Budapeszcie, gdzie w roku 2011 uzyskał tytuł docenta. Jako profesor prowadzący seminaria na międzynarodowym festiwalu Bártoka od roku 2016 wspiera młodych utalentowanych dyrygentów. W roku 2017 został dyrektorem artystycznym Węgierskiej Narodowej Orkiestry Filharmonicznej a od roku 2020 zajmuje się swoim autorskim projektem, Collegium Syphonicum Hungaricum. Jest to podyplomowy mentorski program, który umożliwia „młodym mistrzom“ uczestnictwo w warsztatach i otwiera im drogę do współpracy z nowymi orkiestrami. Zsolt Hamar został odznaczony Węgierskim Orderem Zasługi oraz Nagrodą im. Ferenca Liszta.
MAREK KOZÁK - PIANO
Marek Kozák jest zwykle kojarzony z perfekcyjną techniką, wyczuciem proporcji i dynamiki, różnorodną barwą dźwięku, wielką muzykalnością i wewnętrzną pokorą wobec wykonywanych kompozycji. Na salę koncertową wnosi wyrafinowaną kulturę interpretacyjną i urzeka słuchaczy umiejętnością „przekazania z wielką pokorą i bez ostentacyjnych gestów tego, co kompozytor chciał wyrazić” (M. Bátor, ČRo Vltava).
Muzyczna podróż trzydziestoletniego pianisty Marka Kozáka od dawna wiąże się z sukcesami w międzynarodowych konkursach. W czerwcu 2021 roku został laureatem Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Gézy Anda w Zurychu, jednego z najbardziej prestiżowych i najtrudniejszych konkursów pianistycznych. W 2019 roku był finalistą Konkursu Busoniego w Bolzano, a w 2018 roku wygrał Europejski Konkurs Pianistyczny w Bremie, gdzie otrzymał również Nagrodę Publiczności. Na konkursie Praska Wiosna w 2016 roku zdobył 2. miejsce i nagrodę za wykonanie współczesnego utworu Adama Skoumala The Kejklíř. Rok wcześniej był półfinalistą Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie, najlepiej obsadzonego konkursu pianistycznego na świecie. Marek Kozák jest regularnym gościem wszystkich czołowych czeskich i zagranicznych orkiestr.
W minionym sezonie mogliśmy usłyszeć jego wykonanie II Koncertu fortepianowego Ferenca Liszta z Filharmonią w Brnie. Z bogatym programem recitalowym występuje nie tylko w Czechach, ale także w Szwajcarii, Niemczech czy Hiszpanii. Na festiwalu Litomyśl Smetany wykonał oba cykle Das Wohltemperierte Klavier Bacha (2023, 2024), a w ramach festiwalu Leoša Janáčka wystąpił wspólnie ze znaną skrzypaczką Haną Kotkovą. Jest cenionym muzykiem kameralnym. Często współpracuje z wiolonczelistą Václavem Petrem i sopranistką Simoną Šaturovą. Z okazji Roku Muzyki Czeskiej 2024 przygotował dla czeskiej i niemieckiej publiczności, wraz z tenorem Tomą Jaron-Wurzem, recital opowiadający o życiu Bedřicha Smetany.
Zainteresowanie Marka odkrywaniem zapomnianych kompozycji fortepianowych zaowocowało wykonaniem i nagraniem koncertów fortepianowych Karla Kovařovica, Vítězslavy Kaprálovej i Pavla Bořkovca. Płyta pod tytułem Zapomenuté české klavírní koncerty ukazała się marcu 2024 nakładem wytwórni Supraphon.
Marek Kozák ukończył klasę fortepianu profesora Ivana Klánskiego na Akademii Sztuk Scenicznych w Pradze, a obecnie jest pedagogiem w Gimnazjum i Szkole Muzycznej Miasta Stołecznego Pragi. W 2018 roku wydał swoją pierwszą płytę CD (ArcoDiva) z kompozycjami Josepha Haydna, Fryderyka Chopina, Césara Francka, Siergieja Rachmaninowa i Adama Skoumala.
Morawska Orkiestra Filharmoniczna w Ołomuńcu została założona w 1945 roku i jest jedną z w iodących i najstarszych orkiestr symfonicznych w Republice Czeskiej. Do jej rozwoju artystycznego przyczyniły się wybitne osobistości czeskiej i międzynarodowej sceny muzycznej, w tym dyrygenci Otto Klemperer i Václav Neumann, skrzypkowie Josef Suk i Gidon Kremer oraz wiolonczelista Pierre Fournier. W trakcie swojego istnienia orkiestra opracowała wyjątkowo duży i zróżnicowany repertuar. Skupia się głównie na wielkich twórcach światowej muzyki XIX i XX wieku, ale promuje także współczesną muzykę czeską i światową, o czym świadczy wykonanie ponad 250 nowych utworów. Orkiestra zalicza się również do autentycznych interpretatorów klasyków czeskiej narodowej kultury muzycznej: Antonína Dvořáka, Bedřicha Smetany, Leoša Janáčka i Bohuslava Martinů. Zespół ma bogatą dyskografię i występuje na najważniejszych międzynarodowych festiwalach muzycznych w kraju i za granicą. Przede wszystkim jednak jest instytucją kulturalną, która w znacznym stopniu przyczynia się do organizacji życia artystycznego i koncertowego w Ołomuńcu i okolicach. Organizuje również festiwale - Międzynarodowy Festiwal Organowy w Ołomuńcu, a od 2024 r. jako partner dawnego festiwalu Ołomuniecka Wiosna Muzyczna (Olomoucké hudební jaro). Jego działalność obejmuje również szereg działań edukacyjnych dla dzieci i młodzieży.
Koncert został objęty patronatem Ambasadora Republiki Czeskiej w Polsce Břetislava Dančáka oraz Marszałka Zachodniopomorskiego Olgierda Geblewicza.
